Dosje Historike

Lajmet dhe përditësimet më të fundit nga Dosje Historike

Çfarë zbulojnë dosjet e harruara për lidhjet me Moskën?

Një botim i ri nga Mehmet Prishtina — i lidhur familjarisht me Hasan Prishtinën — sjell material arkivor që ndryshon mënyrën se si interpretohen disa marrëdhënie diplomatike të dekadës ’20. Libri grumbullon dokumente që hetojnë kontaktet e grupeve politike shqiptare me rrjetet sovjetike dhe evidenton disa përpjekje për koordinim që deri tani kanë qëndruar jashtë vëmendjes publike. Dosjet arkivore që përshkruhen në botim përmbajnë letra dhe komunikime të Kominternit dhe shërbimeve të ndryshme sov

Çfarë thotë Rama? Intervistë që premton dëshmi të forta

Çfarë thotë Rama? Intervistë që premton dëshmi të forta

Në kuadër të aktivitetit për 35‑vjetorin, një intervistë publike pritet të nxjerrë kujtime e rrëfime që lidhen me periudha të nxehta të medias shqiptare. Kryeministri Edi Rama do të përballet me Nikoll Lesin në emisionin Koha Jonë‑Debat, i cili do të transmetohet në kanalin e gazetës në YouTube në orën 20:00. Tematika përfshin episode të dhunshme dhe sulme ndaj strukturave redaksionale: djegie të ambienteve të punës, presione politike dhe kërcënime ndaj gazetarëve që shënjuan vitet e para të plu

Si tentoi Mbreti Zog të rikthehej në Shqipëri nga mërgimi?

Mbreti i larguar i Shqipërisë nuk qëndroi i heshtur pas ikjes nga vendi; veprimet e tij dhe të rrethit të tij ishin të orientuara drejt rikthimit. Në vend të një strategjie të thjeshtë mbijetese, mbreti kërkoi mbështetje për të krijuar një themel ushtarak dhe politik që do ta lejonte të kërkonte rivendosjen e autoritetit të tij. Fokusimi i tij i parë ishte ndërtimi i lidhjeve me aleatët e mundshëm dhe me organizime ushtarake jashtë vendit. Ai shfrytëzoi kanalet diplomatike dhe lidhjet personale

Çfarë fsheh qeshja kolektive? E vërteta që nuk dëgjohet
Analiza

Çfarë fsheh qeshja kolektive? E vërteta që nuk dëgjohet

Një histori personale hap këtë rrëfim: një djalë 14-vjeç u shndërrua gjatë gjithë jetës së tij nga një batutë e përsëritur deri në identitetin publik të tij. E një familje u zhvendos dhe u shënua; një nënë heshtte ndërkohë që kalonte pranë atyre që qeshnin me emrin e saj. Këto imazhe tregojnë se tallja mund të bëhet instrument që i imponon një shoqërie një mënyrë të përbashkët për të ndjerë. Në nivelin biologjik, reagimi ndaj humorit ndryshon mënyrën si truri vlerëson informacionin. Gjatë të qes

Sekreti pas dënimit të Nexhmijes: Çfarë zbuluan faturat e saj?
Investigime

Sekreti pas dënimit të Nexhmijes: Çfarë zbuluan faturat e saj?

Nexhmije Hoxha u përball me akuza për keqpërdorim të parave shtetërore në fund të vitit 1991, pas arrestimit në dhjetor. Në gjykimin e shkallës së parë, gjatë janarit 1993, iu dha dënim prej 11 vitesh; vendimi u ul nga Apeli në 9 vjet. Ajo u lirua nga burgu në vitin 1997. Si figurë qendrore e aparatit komunist dhe bashkëpunëtore e ngushtë e udhëheqjes, ajo përfaqësonte pjesën më të lartë të pushtetit në një sistem që shkaktoi vdekje, ekzekutime, burgosje dhe internime në masë. Çuditërisht, çësht

Sekreti prapa Ditës së Europës: Çfarë filloi me një propozim në 1950?

Sot, 9 maji kujtohet si një datë që ndryshoi drejtimin e politikës kontinentale; ajo lidhet ngushtë me nismën që vulosi fillimin e një rrugëje të re bashkëpunimi midis vendeve evropiane. Në pranverën e vitit 1950 u paraqit një ide thelbësore: të vendosej një mënyrë e re për t’u marrë me prodhimin e qymyrit dhe çelikut, sektorë që në dekada kishin ushqyer armatimet dhe konfliktet. Propozimi synonte të bënte më të vështirë rikthimin te përplasjet e mëparshme. Dy vjet më vonë, më 23 korrik 1952, u

Sekreti pas lindjes së projektit europian: çfarë duhet të dini
Politikë

Sekreti pas lindjes së projektit europian: çfarë duhet të dini

Reflektimi mbi lindjen e projektit europian e vendos paqen në qendër: ideja u shfaq si shpërthim i nevojës për të parandaluar përsëritjen e dhimbjeve të shoqërive pas konflikteve të mëdha. Brezi që hodhi gurthemelin për integrimin – me figura si Robert Schuman, Jean Monnet, Alcide De Gasperi, Konrad Adenauer dhe Winston Churchill – kërkoi zgjidhje që tejkalonin thjesht marrëveshjet diplomatike. Ata preferuan krijimin e institucioneve të qëndrueshme, lidhjen ekonomike ndërmjet vendeve dhe promovi

Zbulo pse një fjalë trembi udhëheqësit dhe stigmatizoi emigrantët
Politikë

Zbulo pse një fjalë trembi udhëheqësit dhe stigmatizoi emigrantët

Running a local word- and paragraph-count of the provided source to ensure the rewritten article meets the ±10% word limit and paragraph constraints. I'll write the source into a temp file and output word and paragraph counts. {"title":"Sekreti i një fjale që frikësoi udhëheqësit dhe emigrantët","content":"Valët e migrimit dhe eksperiencat e emigrantëve në Perëndim pas shkatërrimit të režimeve të Lindjes sollën përballje të reja me idetë për përkatësi dhe hapësirë qytetare.\n\nTermi i diskutuar

Çfarë i ndodhi kur e detyruan të luftonte? Historia që trondit Korçën

Një burrë 48-vjeçar u gjend i kapur mes presioneve të dy palëve dhe pa rrugëdalje të dukshme. Ai përshkruan në detaje si përgjegjësit lokalë dhe forcat që po rritnin ndikimin e tyre e kishin kthyer jetën e qytetarëve në një zgjedhje të pamundur. Në një shënim të datës 15 shtator 1944 ai sqaron se mori njoftime kërcënuese në qytetin e Korçës, ku iu kërkua që të paraqitej menjëherë në radhët e Brigadës XV; përndryshe do të rrezikonte sekuestrimin e bagëtive dhe zjarrvënien e banesës së familjes. A

Çfarë fsheh historia e tranzicionit që politikanët nuk duan të pranojnë?
Analiza

Çfarë fsheh historia e tranzicionit që politikanët nuk duan të pranojnë?

Një figurë publike e njohur ka zgjedhur heshtjen për çështjet e përditshme politike, por pranon të flasë për rrëfimin më të gjatë të jetës së vendit: ndryshimin sistemik që nisi pas fundit të regjimit. Profesori, filozof me përvojë akademike dhe përgjegjësi publike në dekada të mëparshme, thotë se mënyra si u ndërmor reforma ekonomike dhe institucionale u bë gabimisht: u veprua me brutalitet, pa ndihmën e domosdoshme për rindërtimin pas ­tërmetit të sistemit. Ai përshkruan një zgjidhje ku u apli

Çfarë nuk di publiku për profesorin që ndikoi PS-në?
Vendase

Çfarë nuk di publiku për profesorin që ndikoi PS-në?

Imazhi i tij lidhet kryesisht me veprimtarinë akademike dhe botimet: një intelektual që ndikoi në debatet brenda krahut të majtë dhe më gjerë, duke formuar pozicione ideore për vite. Ka lindur në Korçë dhe, pas tranzicionit të viteve ’90, vazhdoi të mbajë lidhje me vendlindjen duke kandiduar në të njëjtën zonë zgjedhore. Formimin e kreu në Universitetin e Petersburgut, ku mbrojti doktoraturën në Letërsi dhe më vonë zhvilloi një prodhim të bollshëm shkencor dhe publicistik. Në fillim të karrierës

Zbulim befasues: Faqja që ndriçon momentin e atentatit të 1912
Histori

Zbulim befasues: Faqja që ndriçon momentin e atentatit të 1912

Një faqe e parë e dorëshkrimit të Theodore Roosevelt, e lidhur me një fjalim të vitit 1912, ka dalë në dritë pas më shumë se një shekulli. Dokumenti u gjet në pronësi private dhe tani rikthehet në vëmendje. Faqja mban shënime dhe nënshkrimin e presidentit, të krijuara ndërsa ai ishte në përpjekje për të rikthyer veten në garën për një mandat të ri. Forma dhe materialet tregojnë se ishte pjesë e një teksti të përgatitur paraprakisht. Origjina e faqes është pjesë e një teksti më të gjatë të shtypu