Pse Kushtetuesja rrëzoi padinë e Haxhiut? Zbuloni arsyet

Gjykata Kushtetuese vendosi të mos pranojë kërkesën e kryeparlamentares Albulena Haxhiu dhe të nëntë kolegëve të saj, të cilët kishin vënë në dyshim të drejtën e mosmarrjes pjesë në seancën e 5 marsit për zgjedhjen e presidentit.

E njëjta gjykatë refuzoi gjithashtu kërkesën për një masë të përkohshme lidhur me interpretimin e procedurave dhe afateve kushtetuese që rregullojnë procesin e zgjedhjes së presidentit.

Si arsyetim kryesor u vu në dukje se çështja e procedurave kishte qenë objekt vendimesh të mëparshme nga i njëjti trup gjykues në vitet 2016 dhe 2011, prandaj nuk u konsideruan elemente të reja që justifikonin rivlerësim.

Nga ky këndvështrim, çështja u trajtua si e gjykuar më parë dhe e papërshtatshme për tu shqyrtuar si një pretendim i ri, duke përjashtuar kështu mundësinë e ndryshimit të vendimeve ekzistuese.

Sipas parashtrimit të Haxhiut dhe bashkëpaditësve, kërkohej masa e përkohshme me arsyetimin se tejkalimi i afateve kushtetuese për zgjedhjen e presidentit mund të nxiste shpërndarjen e Kuvendit dhe thirrjen e zgjedhjeve të reja.

Gjykata përmendi se pikërisht për çështjen e shpërndarjes së Kuvendit ishte dhënë një tjetër aktvendim disa ditë më parë, duke treguar se temat kishin qenë të diskutueshme e të vendosura në periudha të fundit.

Veprimi ligjor i Haxhiut për t’u drejtuar te Gjykata erdhi më 5 mars, pak minuta pasi ajo kishte ndërprerë seancën për zgjedhjen e presidentit për shkak të mungesës së kuorumit të nevojshëm.

Nga ana tjetër, kreu i grupit parlamentar të LVV-së deklaroi po atë ditë se ishte kërkuar nga Gjykata që të merren masa ndaj deputetëve opozitarë që nuk morën pjesë dhe, sipas saj, penguan votimin.

Vendimi i ri vjen pas një aktvendimi të mëparshëm, datë 25 mars, ku Gjykata vlerësoi afatet e dhëna për deputetët për të zgjedhur presidentin, duke përfshirë shtrirjen kohore prej 34 ditësh deri më 28 prill.

Çështja që u dërgua në Gjykatë ishte paraqitur nga Qeveria pas vendimit të presidentes për të nxjerrë një dekret shpërndarjeje më 6 mars, një ditë pas dështimit për të zgjedhur pasardhësin.

Analiza ligjore e Gjykatës çoi në përfundimin se dekreti i shpërndarjes nuk kishte krijuar ndonjë efekt juridik të vlefshëm, dhe për pasojë nuk prodhonte pasojat e pritura.

Në një prej arsyetimeve u përcaktuan tre rrethana kur Kuvendi mund të shpërndahet: mosformimi i Qeverisë brenda 60 ditësh nga mandati, miratimi me 2/3 të deputetëve, ose dështimi për të zgjedhur presidentin brenda 60 ditësh nga fillimi i procedurës.

Gjykata mori në konsideratë kontekstin e formimit të Kuvendit më 11 shkurt 2026 dhe vlerësoi se për shkak të rrethanave ai nuk pati të gjithë afatin 60-ditor të parashikuar për përfundimin e procedurës së zgjedhjes së presidentit.

Për më tepër, u theksua se procesi për zgjedhjen e presidentit nuk mund të zgjaste më shumë se 60 ditë dhe duhet të përfundojë të paktën 30 ditë përpara skadimit të mandatit aktual të presidentit.

Normat kushtetuese përcaktojnë gjithashtu se zgjedhja kërkon dy të tretat e votave në dy raundet e para, ose 61 vota në raundin e tretë, dhe se seanca është e vlefshme vetëm me prezencën e 80 deputetëve.

Mandati pesëvjeçar i presidentes aktuale përfundon më 5 prill, dhe përpjekjet e saj për një mandat të dytë nuk morën mbështetjen e mjaftueshme nga partitë politike.