Çfarë fsheh transformimi i pronave shtetërore me planin '1 euro'?

Në fokus tani është iniciativa e qeverisë për të aktivizuar asetet publike: një strukturë e ngritur më 2019 po përdor toka dhe ndërtesa të lënë pas dore për t'i kthyer në projekte me vlerë.

Krijimi në vitin 2019 kishte synimin që shteti të mos qëndrojë thjesht pronar pasiv, por të marrë rolin e menaxherit aktiv të pronave publike dhe i lehtësojë investimet.

Struktura vepron si agjent i autorizuar, duke zbatuar urdhra të nxjerra nga organet kompetente dhe, kur është e nevojshme, nënshkruan marrëveshje me organin pronar publik për përdorimin e pasurive.

Për bashkëpunime me sektorin privat, përzgjedhja bëhet në përputhje me rregulla konkurruese të përcaktuara në kuadrin ligjor, për të garantuar transparencë dhe garë të barabartë.

Puna e menaxhimit zhvillohet në dy shtresa: drejtuesi ekzekutiv dhe një këshill mbikëqyrës. Shumica e vendimmarrjes mbetet e pavarur; vetëm dy anëtarë të bordit janë funksionarë shtetërorë.

Në vitet e fundit janë ndërtuar lidhje me homologë dhe institucione të ngjashme jashtë vendit, në BE dhe përtej, për të shkëmbyer praktika dhe marrëveshje bashkëpunimi.

Gjatë 2024 fokusi ka qenë përgatitja e planeve të biznesit: prona shtetërore të amortizuara me vlerë të ulët janë identifikuar për t'u ripërdorur në partneritet me investitorët privatë, si pjesë e iniciativës së quajtur 'Shqipëria 1 euro'.

Gjatë debatit në Kuvend, ministrja foli kundër akuzave politike dhe kërkoi që diskursi publik të mbështetet në fakte, normativë dhe informacione të verifikuara, jo në spekulime që krijojnë paqëndrueshmëri.

Sqarime të detajuara, argumentim i qartë dhe garanci mbi standardet e zbatimit u bëhen të nevojshme për të mbajtur besueshmërinë e publikut dhe për të ruajtur interesin e përgjithshëm.

Qëllimi i këtij modeli është të sjellë kapital dhe zhvillim ekonomik, duke siguruar menaxhim profesional, procedura të hapura dhe kontroll institucional gjatë çdo faze të projekteve.

Nuk u frymëzua nga një ide e re pa precedent: koncepti bazohet në modele funksionale të përdorura në vende të tjera të kontinentit, duke adoptuar procedura të provuara për të gjeneruar të ardhura shtesë.

Struktura ka mekanizma të ndërtuar për të balancuar ndikimet politike dhe për të siguruar pavarësi institucionale; kontrolli i brendshëm dhe rregullat kushtëzojnë çdo vendimmarrje për të shmangur centralizime.

Procesi përfshin inventarizimin e pronave me degradim, vlerësimin e mundësive të rikuperimit nëpërmjet planeve të biznesit dhe hapjen e ofertave për investitorë të interesuar që të realizojnë projektet.

Bashkëpunimet ndërkombëtare kanë sjellë edhe marrëveshje teknike dhe njohuri për praktika të suksesshme, që shërbejnë për të përmirësuar menaxhimin dhe tërheqjen e kapitalit të huaj.

Për të siguruar zbatim të saktë, pritet raportim i rregullt dhe mekanizma auditimi që verifikojnë respektimin e standardeve; këto masa synojnë të shmangin paqartësi dhe të ruajnë interesin e qytetarëve.

Ministria thekson se debati është i rëndësishëm por duhet të bazohet në ligj dhe të dhëna — kjo qasje mbron procesin dhe nxit investimet.