Si fituan miliona firmat e Vesellinoviq, edhe pse rruga ende nuk ka nisur?

Në jugperëndim të Serbisë vazhdon diskutimi për pjesën përfundimtare të autostradës drejt Malit të Zi.

Punimet e premtuara prej vitesh për këtë lidhje ende nuk janë nisur.

Megjithatë, në rrethin e Sjenicës ka nisur aktiviteti në terren.

Në zona pranë traseve të planifikuara janë hapur gurore me leje shtetërore.

Dy prej këtyre guroreve kontrollohen kryesisht nga kompani të lidhura me Zvonko Vesellinoviq.

Dokumentacionet zyrtare tregojnë se lejet për shfrytëzim janë dhënë nga autoritetet përkatëse.

Në disa lokacione të tjera janë dhënë miratime edhe për kërkime gjeologjike.

Qëllimi i kërkimeve është vlerësimi i rezervave të gurit gëlqeror.

Emri i Zvonko Vesellinoviq shfaqet në lidhje me pronësitë e kompanive.

Ai është shoqëruar publikisht me bashkëpunime biznesi nga e kaluara.

Personazhe të tjera, të përmendura në dokumente, janë përballur me akuzime serioze.

Për disa prej tyre ekzistojnë sanksione ndërkombëtare që kanë qenë aktive për vite.

Megjithatë, pranimi i kontratave brenda Serbisë nuk është pezulluar.

Institucionet shtetërore vazhdojnë të japin punë që sjellin fitim kompanive në fjalë.

Pyetje rreth kriterit të përzgjedhjes së këtyre firmave mbeten pa përgjigje të plota.

Kërkesa për sqarime nga kompanitë dhe entet shtetërore shpesh ngelen pa përgjigje.

Një grup kompanish të lidhura kanë shfaqur të ardhura të konsiderueshme në vitet e fundit.

Të ardhurat e tyre përfshijnë edhe kontrata të financuara nga buxheti i shtetit.

Disa nga këto firma janë përfshirë si nënkontraktore në segmente rrugore.

Ndërmarrjet publike dhe disa komuna kanë dhënë punë ndërtimore ku ato janë angazhuar.

Aktiviteti ekonomik i këtyre kompanive po rritet ndërkohë që ato fitojnë kontrata.

Pjesa përfundimtare e autostradës drejt Adriatikut parashikohet të jetë rreth 100 kilometra.

Afatet për përfundimin e kësaj rruge janë shtyrë disa herë gjatë viteve.

Autoritetet kanë njoftuar që partnerët kryesorë do të jenë përsëri kompani kineze.

Këto marrëveshje pritet të kryhen direkt, pa procedura tenderi të hapura.

Ndër nënkontraktorët e përmendur figurojnë edhe kompani lokale të Vesellinoviq.

“Novi Pazar-put” ka marrë leje për shfrytëzim të gurit pranë fshatit Bugjevo.

Vlerësimet e rezervave atje flasin për qindra mijëra metra kub gur.

Plani i shfrytëzimit parashikon një jetëgjatësi prej rreth dhjetë vjetësh për guoren.

Guri i nxjerrë do të përdoret si material ndërtimi për rrugë.

Sipërfaqja e zonës së planifikuar për shfrytëzim është rreth 13 hektarë.

Kapaciteti i nxjerrjes vjetore planifikohet të jetë rreth 50 mijë metra kub.

Kërkesa për leje nga kjo kompani është depozituar që në vjeshtën e vitit 2023.

Autoritetet e kanë pranuar dokumentacionin e nevojshëm për miratim.

Në të njëjtin vend ka pasur më parë aktivitet shpërthyes ose shfrytëzues.

Një projekt mineral i vitit 2023 është baza e lejes së re të lëshuar.

Fotografitë satelitore dhe pamjet ajrore dokumentojnë punime intensive në terren.

“Novi Pazar-put” më parë funksiononte si kompani shtetërore ndërtimi rrugësh.

Që nga viti 2020 ajo i kaloi pronësisë së grupit të Vesellinoviq.

Pas këtij ndryshimi, të ardhurat e saj shënuan rritje të ndjeshme.

Raportet financiare të fundit tregojnë të ardhura dhe fitime të prekshme.

Shteti i ka dhënë kontrata direkte ose përmes ndërmarrjeve publike.

Më shumë se 1.4 milionë euro kontrata janë regjistruar për vitin e kaluar.

Angazhimet përfshijnë asfaltime dhe mirëmbajtje rrugësh në zona lokale.

Që nga fillimi i vitit 2026, kompania mori disa kontrata të reja të vogla.

Disa kontrata u nënshkruan në të njëjtën ditë me furnizues të agregatit guri.

Kompania ka zhvilluar edhe fushata promovuese në rrjetet sociale.

Publikimi i projekteve në rrjetet sociale nuk zëvendëson dokumentacionin zyrtar.

Disa punime të shënuara nuk gjenden të regjistruara në portale prokurimesh publike.

Mungesa e publikimit vështirëson verifikimin e kushteve të përzgjedhjes.

Si partner i rëndësishëm figuron ndërmarrja publike përgjegjëse për rrugët kombëtare.

Në raportet financiare përmenden edhe pagesa paraprake nga entet publike.

Një firmë kineze kontraktuese gjithashtu rezulton si partner i kompanisë lokale.

Guroret po zgjerojnë aktivitetin edhe përmes blerjes së lejeve ekzistuese.

Që nga dhjetori i vitit 2025, pronësia e një kompanie shtesë ndryshoi drejt Vesellinoviq.

Detaje të blerjes dhe kushteve të transaksionit shpesh mbeten të paqarta.

Kompania e blerë kishte vetëm një të punësuar dhe borxhe të vogla.

Edhe ajo mori më pas leje për shfrytëzim të gurit në rajon.

Një prej lokacioneve ka rezerva të deklaruara prej miliona tonash.

Plani i shfrytëzimit vjetor aty është shumë më i madh se në lokacione të tjera.

Gurore e tillë konsiderohet me madhësi mesatare sipas parametrave teknikë.

Terreni i parashikuar për nxjerrje ishte më parë pyll dhe kullotë shtetërore.

Përveç shfrytëzimeve ekzistuese, po kryhen edhe punë kërkimore në terren.

Miratime për studime gjeologjike janë dhënë në vera të ndryshme të viteve të fundit.

Qëllimi i hulumtimeve është të përcaktojë sasinë dhe cilësinë e gurit.

Testimet e para do të përcaktojnë nëse materiali shërben për beton dhe rrugë.

Këto hapa përbëjnë fazën e parë për hapjen eventuale të guroreve.

Zona e kërkimit shpesh mbulon rreze prej disa kilometrash katrorë.

Lejet e kërkimit zakonisht janë të kufizuara në kohë, për shembull dy vjet.

Në disa lokacione kompania zotëron leje aktive për kërkime të ndryshme.

Grupi që kontrollon “Inkop” zotëron edhe aktivitete në hoteleri dhe transport.

Një projekt i mëparshëm përfshinte ndërtimin e arteries së shpejtë në lindje të vendit.

Për atë rrugë, “Inkop” u emërua nënkontraktor i një kompanie të huaj.

Projekti i madh u kontraktua pa procedurë tenderi, në bazë të marrëveshjes ndërkombëtare.

Çmimi fillestar dhe afatet e punimeve ndryshuan gjatë zbatimit të projektit.

Parashikimi i fundit i përfundimit për këtë projekt është deri në fund të vitit 2026.

Shuma specifike që i ka shkuar “Inkop” si nënkontraktor mbetet e paqartë.

Kompania nuk ka dhënë sqarime të detajuara lidhur me fitimet nga kontratat publike.

Në vitin 2025, raportet e saj tregojnë të ardhura dhe fitim të konsiderueshëm.

Në dokumente nuk precizohet me cilët partnerë apo kontraktore është bashkëpunuar.

Një bashkëpronar i mëparshëm i firmës u largua nga pronësia në fund të vitit 2023.

Ai është lidhur më pas me ngjarjen e një sulmi të armatosur në një zonë përkatëse.

Pjesa e tij e pronësisë u transferua te vëllezërit Vesellinoviq.

Aktualisht, përqindjet e pronësisë janë të ndara mes dy vëllezërve.

Bashkëpunimet me shtetin nuk u ndërprenë pas ndryshimit të pronësisë.

Përveç kontratave, grupi zotëron prona të vlefshme në qytete të ndryshme.

Pasuritë përfshijnë apartamente, garazhe, hapësira biznesi dhe një hotel luksoz.

Vlera e pronave të menaxhuara nga kompania hoteliere është e madhe.

Megjithatë, disa njësi tregojnë humbje në shifrave vjetore të tyre.

Grupi ka blerë edhe ndërmarrje shtetërore që kishin falimentuar më parë.

Një nga blerjet përfshinte një ndërmarrje të transportit urban.

Me këtë blerje u morën edhe asete të rëndësishme pranë autocistemeve kombëtare.

Disa prej njësive të blera nuk tregojnë rezultate financiare domethënëse.

Dokumente të huaja përmendin akuza të rënda kundër drejtuesve të grupit.

Ato akuzojnë implikime në rrjetë kriminale dhe korrupsion të gjerë.

Në një përshkrim të mëparshëm përmenden transaksione dhe trafiqe rajonale.

Raporti përfshin edhe dyshime për përfshirje në kontrabandë të ndryshme.

Bëhen aludime edhe për lidhje me figura politike përmes mbështetjes zgjedhore.

Sipas këtyre përshkrimeve, shpërblimi për mbështetjen ka qenë me kontrata infrastrukturore.

Në disa raste, emra konkretë politikësh nuk janë bërë publikë në detaje.

Që nga viti 2022, disa nga personat e përmendur janë nën masa edhe nga autoritete të tjera.

Sanksionet ndërkombëtare kufizojnë aktivitetet dhe kontraktimet për subjekte të huaja.

Në Serbi, megjithatë, nuk kanë pasur gjithmonë pasoja ligjore direkte.

Autoritetet lokale vazhdojnë të angazhojnë firmat për punë publike.

Në të njëjtën kohë, hetimet dhe akuzat në rajon mbeten pjesë e kontekstit.

Pyetjet për procedurat e dhënies së kontratave vazhdojnë të ngrihen.

Publiku dhe palët e interesuara kërkojnë më shumë transparencë mbi këto procese.

Situata e krijuar lidhur me autostradën dhe guroret pritet të ndikojë politikisht.

Ndjekja e dokumenteve dhe lejeve ofron një pasqyrë të transaksioneve të fundit.

Çështjet e hapura përfshijnë përzgjedhjen e kontraktoreve dhe kushtet e punës.

Debati publik për vazhdimësinë e projekteve dhe kontrollin shoqëror vazhdon.

Çdo zhvillim i ri në leje apo kontrata do të jetë vendimtar për vazhdimësinë.

Masa ligjore ose lëvizje të reja politike mund të ndryshojnë peizazhin e kontratave.

Derisa punimet e mëdha nuk kanë filluar, aktivitetet lokale në terren vazhdojnë.

Çdo dokument i ri i dalë në dritë shton pyetje rreth mënyrës së dhënies së tenderëve.

Përfundimi i rrugës drejt Adriatikut mbetet një objektiv i vënë, por me hapa të zvarritur.

Transparenca dhe llogaridhënia mbi përdorimin e fondeve publike mbeten çështje kyçe.

Publiku pret përgjigje të qarta për mënyrën se si u përzgjodhën përfituesit.

Në këtë skenar, ndikimi në komunitetet lokale dhe mjedisin duhet të vlerësohet.

Përfundimi i punueshmërisë dhe aksesit në informacion mbetet i nevojshëm për drejtësi.

Çdo veprim i mëtejshëm nga autoritetet do të sjellë pasoja për drejtuesit e projektit.

Ndërkohë, qytetarët dhe aktorët lokalë po monitorojnë situatën me vëmendje.

E ardhmja e ndërtimit të autostradës dhe e guroreve do të varet nga vendimet politike.

Skenari i kontratave direkte dhe nënkontraktimeve pritet të diskutohet edhe më tej.

Në mungesë përgjigjesh të plota, dilemat mbi favorizimet mbeten të ngritura.

Për momentin, aktivitetet ekonomike dhe pasuritë e grumbulluara flasin për rritje biznesi.

Por, pa transparencë, interpretimet mbi ligjshmërinë dhe etikën do të vazhdojnë.

Çdo raport financiar të ardhshëm mund të sjellë më shumë dritë mbi vendimet e marra.

Kjo rrëfim tregon lidhjet mes licencave minerare, kontratave dhe interesave ekonomike lokale.