Pse mbrohen makinat por jo shtëpitë? Zbuloni rrezikun e fshehur

Në një vend me ekspozim të lartë ndaj katastrofave, shumica e familjeve nuk kanë një shtresë të qëndrueshme mbrojtjeje financiare. Kjo krijon një boshllëk që ngarkon qytetarët dhe buxhetin publik kur ndodh ndonjë ngjarje e madhe, duke vënë në dukje nevojën për ndryshim thelbësor të perspektivës ndaj sigurimeve.

Aktualisht tregu i sigurimeve drejtohet kryesisht nga produktet për automjetet; rreth shtysë të tregut përbëhet nga mbrojtja e mjeteve, ndërsa pjesa që mbulon pronat fizike është shumë më e vogël, nën afërsisht 16.4 për qind. Një pjesë e mbetur e tregut i dedikohet mbulimit të jetës.

Territori dhe popullsia janë në nivele të larta ekspozimi ndaj fatkeqësive natyrore: gati 86 për qind e sipërfaqes dhe mbi 88 për qind e banorëve përballen me këto rreziqe. Përvoja e tërmetit të vitit 2019 tregoi shpejt se kostot e ndërtimit dhe rikuperimit mund të jenë jashtëzakonisht të mëdha nëse nuk ekzistojnë mekanizma efikasë mbulimi.

Vetëm një përqindje shumë e vogël e banesave është e mbuluar nga sigurimi kundër katastrofave—rreth 5–7 për qind—përkatësisht një nga nivelet më të ulëta në rajon. Kjo situatë lë individë dhe familje të pambrojtura dhe rrit barrën për reagimin shtetëror dhe financimin e emergjencave.

Rifokusimi i rolit të sigurimit si një instrument investimi dhe rikuperimi është i domosdoshëm: produktet duhet të jenë të thjeshta për t’u kuptuar, lehtësisht të shpërndahen përmes rrjeteve të sigurta dhe të jenë të përballueshme për shumicën e qytetarëve. Për të ulur vulnerabilitetin sistemik duhen kanale më të forta shpërndarjeje dhe fushata të gjerë ndërgjegjësimi.

Një sinjal pozitiv është rritja vjetore e pronave të mbuluara, veçanërisht pas ngjarjeve të mëdha. Në vitin e fundit vlera e pagesave për dëmtimet e pasurive të patundshme kaloi mbi 2.1 miliardë lekë, shenjë e një përpjekjeje në rritje për të paguar rreziqet private.

Megjithatë, mekanizmat financiarë ende mbeten të kufizuar në përballimin e katastrofave; reagimi shpesh mbështetet në rialokime buxhetore, huamarrje ose ndihmë të jashtme. Zgjerimi i mbulimit të pronave dhe forcimi i kulturës së sigurimit janë hapa kyç për të rritur rezistencën dhe për të vendosur pagesat e sigurimit si pjesë të menaxhimit të riskut kombëtar.