Një aureolë mbi të harruarit: Sekretet që do t'ju shqetësojnë

Aureola e vendosur mbi një fytyrë të rrugës kërkon më shumë se vëmendje estetike: kërkon llogari. Kur një shenjtëri e improvizuar shfaqet mbi kokën e dikujt që qyteti e ka harruar, pyetja që lind nuk është se kush e meriton atë, por pse shumica nuk e shohin fare praninë e tij.

Qiejt dhe dritat e largëta kanë shërbyer gjithmonë si pasqyrë për mendjen njerëzore; nga tregimet e lashta vijnë imazhe të krijesave që zbresin nga lart për t’u lidhur me jetën e përditshme. Ky element mitik riciklohet këtu si kontrast: qielli mbetet i largët, ndërsa realiteti i përditshëm është i thjeshtë e i përbuzur.

Në shfaqjen e veprave, yjet nuk përfaqësojnë më pushtetin apo madhështinë historike; ata bëhen pikë referimi për ata që rrallë fitojnë zë. Artistikisht, figura të lëna pas mbulojnë trotuaret dhe qoshet e lagjeve, dhe rreth miun e tyre janë të pikturuara aureola si një mënyrë për t’i ngjitur në një status të ri — një status që shoqëria ende refuzon ta pranojë.

Emrat e përdorur për këto fytyra janë të thjeshtë: Maria, Pjetri, Johani — pa tituj ritualë. Kjo zgjedhje i bën ata të dukshëm në termat më njerëzorë: ata nuk janë figura ikonografike, por njerëz me emra të zakonshëm, që ecin ndër ne. Tragjedia nuk është vetëm varfëria e tyre; është mosreagimi ynë, mënyra si përqendrohemi te objektet e adhurimit, te bronzet dhe ikonet, ndërsa harrojmë trupat e gjallë që presin një vështrim.

Në fund të llogarisë, aureola e vendosur mbi këto fytyra s’është një zbukurim poetik — është një sfidë e ashpër. Ajo nuk përpiqet të zbukurojë varfërinë, por të akuzojë verbërinë tonë kolektive dhe të detyrojë një ndryshim të vëmendjes nga simbolet e shndritshme tek njerëzit me duar të lodhura dhe sytë e tharë.