Kush fsheh vlerën e madhe të punës së kujdesit pa pagesë?

Shumë të moshuar kërkojnë të qëndrojnë në shtëpi, por kjo dëshirë shndërrohet shpesh në barrë për familjet që kujdesen çdo ditë.
Në mjedise me popullsi në plakje, mungesa e shërbimeve të organizuara i detyron familjet të plotësojnë vetë nevojat e përditshme të anëtarëve të dobët.
Vlerat e kësaj pune të papaguar janë të mëdha: disa analiza e nxjerrin atë më të rëndësishme për ekonominë sesa disa sektorë formalë si prodhimi, tregtia apo transporti.
Në rajone të Ballkanit Perëndimor puna e kujdesit shpesh konsiderohet aktivitet privat i familjes dhe pagat për këtë punë janë rrallë prezentë.
Në disa llogaritje lokale, puna e papaguar e kujdesit është vlerësuar me rreth 500 euro në muaj për person, një tregues i rëndësishëm i vlerës monetare që nuk regjistrohet.
Në disa raste vlera e punës së papaguar arrin në përqindje të larta të prodhimit kombëtar, krahasuar me mesataren e vendeve të tjera europiane.
Pasojat janë të dukshme: familjet kompensojnë mungesën e shërbimeve publike duke ofruar vetë kujdesin, shpesh pa mbështetje shtetërore të qëndrueshme.
Njohja formale e punës së kujdesit si aktivitet ekonomik dhe potencialisht i paguar pritet të rrisë rëndësinë dhe burimet e dedikuara për këtë zonë.
Zgjidhjet kërkojnë angazhim të shumë palëve: riorganizim i brendshëm brenda familjeve, oferta nga sektori privat dhe politika që inkurajojnë punëdhënësit.
Masat e kompanive mund të lehtësojnë kombinimin e përgjegjësive familjare me karrierën, duke zvogëluar efektin negativ mbi pjesëmarrjen e grave në tregun e punës.
Një model praktike i zbatueshëm është krijimi i qendrave ditore për persona me demencë dhe për ata me aftësi të kufizuara, që reduktojnë barrën e kujdesit familjar.
Mungesa e këtyre shërbimeve e detyron shumë anëtarë të familjes, kryesisht gratë, të reduktojnë orët e punës ose të braktisin aktivitetet jashtështëpiake.
Një seri shërbimesh pilot u nis gjatë krizave të mëdha shëndetësore dhe ka vazhduar të ofrojë mbështetje pa kërkuar investime të mëdha infrastrukturore.
Në vendet me komunitete të vegjël, shumë prej zgjidhjeve kërkojnë më shumë planifikim dhe koordinim nga autoritetet lokale sesa para të mëdha fillestare.
Paketat e shërbimeve duhet të përfshijnë hapësira të përshtatshme, oferta për fëmijët dhe mbështetje për prindërit e moshuar në mënyrë të integruar.
Zhvillimi i sektorit të kujdesit në mënyrë institucionale mund të sjellë stabilitet financiar dhe planifikim afatgjatë, duke ulur varësinë nga burime të rastësishme buxhetore.
Shërbimet në shtëpi dhe ndërhyrjet lokale kanë filluar të shfaqen, por shpesh mbështeten në linja të ndryshme buxhetore të fragmentuara.
Për të siguruar që këto projekte të vazhdojnë, duhet rishikim i mënyrës së financimit dhe përfshirje më e qartë në buxhetet e vendit.
Një dimension i rëndësishëm është ndryshimi demografik: në disa vende mbi 20% e popullsisë është mbi 65 vjeç, çka rrit kërkesën për kujdes të specializuar.
Plakja e popullsisë dhe normat më të ulëta të lindshmërisë nënkuptojnë se numri i njerëzve që kanë nevojë për mbështetje do të rritet në dekadat e ardhshme.
Përballimi i këtij realiteti kërkon investime në sisteme publike dhe zhvillim të partneriteteve me organizata dhe autoritete lokale.
Një qasje e suksesshme përqendrohet në nivel komuniteti: shërbime të aksesueshme, trajtime të personalizuara dhe parimet e barazisë.
Shumë të moshuar preferojnë të qëndrojnë në shtëpitë e tyre; kjo preferencë nxjerr në pah nevojën për shërbime që mbështesin jetesën në komunitet.
Integrimi i një modeli me qendër tek personi në institucionet ekzistuese mund të shërbejë si strategji për të zvogëluar mbylljen masive të vendve të kujdesit.
Shërbimet më të suksesshme shpesh ofrojnë hapësira më të vogla, më të ftuara dhe të përshtatura për nevojat individuale të përdoruesve.
Përvoja e përdoruesve tregon se mbrëmja me shoqëri, ndihma në aktivitete të përditshme dhe asistenca administrative kanë ndikim të madh në cilësinë e jetës.
Në disa territore po vërehet përparim në zhvillimin e ekonomisë së kujdesit, por ende ka tendenca ta trajtojnë atë si rrjet mbrojtës social dhe jo si infrastrukturë ekonomike.