Irani në prag bërthamor? Çfarë po fshehet pas rezervave të uraniumit

Vlerësimet tregojnë se Irani disponon rreth 11 tonë uraniumi të pasuruar, me pjesë që arrijnë deri në 60% dhe me një stok të konsiderueshëm të pasurimit në nivelin 20%. Këto masa përfshijnë material në faza të ndryshme teknike, që reflektojnë shkallë të ndryshme përpunimi dhe rreziku.

Kur pasurimi kalon afërsisht 90%, materiali konsiderohet teknikisht i përshtatshëm për përdorim në një pajisje bërthamore. Ky prag është ai që ndryshon karakterin e materialit nga përdorime civile drejt aplikimeve me potencial ushtarak.

Vlerësimet kohore tregojnë se për të çuar një sasi prej një toni në nivele të tilla mund të duhen vetëm disa javë. Kjo afërsi kohore e bën situatën veçanërisht shqetësuese për analizuesit e sigurisë.

Arritja e përqindjeve të larta të pasurimit nuk mbyll automatikisht çështjen: ekziston një fazë teknike pasuese për t’u bërë nga material në një pajisje funksionale. Këto hapa të mëtejshëm përfshijnë përpunim, montim dhe teste që kërkojnë kohë dhe burime.

Nivelet e pasurimit ndryshojnë; disa sasi janë raportuar deri në 60%, ndërsa një pjesë e madhe qëndron rreth 20%, gjendje që vlerësohet si shumë shqetësuese për shkak të vëllimit dhe potencialit për përshkallëzim. Prania e shumë materialit në nivelin 20% redukton kohën dhe përpjekjet e nevojshme për të arritur përqindjet më të larta.

Si përgjigje, në debate politike është propozuar që të synohet heqja ose dorëzimi i rezervave të pasuruara për të bllokuar mundësinë e përparimit. Strategjia synon të shtrëngojë mundësitë teknike për pasurim të mëtejshëm dhe të minojë infrastrukturën e programit.

Zyrtarë të lartë amerikanë kanë përmendur këto depo si pjesë të argumenteve për veprime kundër Iranit, dhe nga ana ekzekutive është kërkuar që materialet e pasuruara të dorëzohen si kusht për arritjen e një marrëveshje që të çojë drejt zbutjes së konfliktit.